ZWROT
Przysłowie o pożytku z nadzoru. Powstało w gospodarce, w której koń należał do pana, a karmił go ktoś inny — więc mówi nie o tym, że nadzór poprawia pracę, tylko o tym, czyj jest interes, żeby tak było.
po ludzku: przysłowie z czasów, gdy koń był cudzy
Przysłowie znaczy, że sprawy idą najlepiej, gdy właściciel lub szef sam ich dogląda. Dosłownie: koń jest lepiej odkarmiony, gdy pan pilnuje, czy stajenni go karmią. W firmie przywołuje się je, gdy przełożony chce wrócić do biura i potrzebuje do tego przysłowia sprzed kilku stuleci.
Dosłowny odpowiednik to „the eye of the master fattens the horse”, od łacińskiego „oculus domini saginat equum”, ale jest rzadko używany. Bliżej codziennej angielszczyzny są „when the cat is away, the mice will play”, w odwrotnym ujęciu, albo „if you want something done right, do it yourself”.
Przysłowie ma korzenie starożytne i było znane w łacinie. W polszczyźnie jest notowane od dawna, a w literaturze używa go między innymi Sędzia w „Panu Tadeuszu”. Powstało w świecie, w którym koń należał do pana, a karmił go ktoś inny — więc mówi nie tyle o nadzorze, ile o tym, czyj jest interes, żeby nadzór działał.
Że ktoś woli widzieć pracę niż jej wyniki. Przysłowie pasuje do stajni, w której efekt widać na koniu; w biurze efektem jest raport, który wygląda tak samo, napisany przy biurku i w domu. Po ludzku: „chcę was widzieć”, wypowiedziane w formie ludowej mądrości, żeby trudniej było dyskutować.
Źródła: Wielki słownik języka polskiego — pańskie oko konia tuczy · PWN — ciekawostki językowe
„pańskie oko konia tuczy” to hasło ze słownika korpomowy Korpo Tłumacza na ciunkos.com — tłumacza z korpomowy na polski i z powrotem.
