Czym ten kalkulator różni się od typowych
Popularne kalkulatory „B2B vs UoP” zwykle pokazują kwotę na rękę ze stycznia dla jednej osoby, bez rodziny i bez dni wolnych. Ten liczy cały rok i to, co zmienia wynik w praktyce:
- Średnia z całego roku, nie styczeń – z progiem 32% i limitem składek na etacie oraz rocznym rozliczeniem składki zdrowotnej na B2B (dopłata albo nadpłata); do tego ścieżka miesiąc po miesiącu.
- Rodzina: wspólne rozliczenie z małżonkiem i ulga na dzieci – na etacie i na B2B na skali; na ryczałcie i liniowym ulgę odlicza druga osoba albo Ty od dochodu ze skali (np. z etatu).
- Trzy formy B2B naraz: ryczałt 12%, liniowy i skala z kosztami firmowymi – widać, która wychodzi najlepiej przy Twoich danych.
- 50% koszty autorskie, PPK, ulga dla młodych i koszty pracownicze na etacie.
- Urlop i choroba w dniach: dzień wolny na B2B to dzień bez faktury, płatne dni z umowy liczone osobno, zasiłki z dobrowolnego chorobowego.
- Równoważnik etatu: od jakiej faktury B2B daje tyle samo co dana pensja brutto – z PPK i bez.
- Stawki, horyzont i ryzyka: stawki godzinowe i dzienne w pięciu walutach, wynik na 1–20 lat z wygasaniem ulg ZUS i kontem emerytalnym w ZUS, a w treści – zabezpieczenia etatu, fikcyjne B2B i zmiany prawa w 2027 r.
Wyniki silnika są sprawdzane testami z niezależnym modelem obliczeń, a przykłady z „Założeń i źródeł” – z kalkulatorami wynagrodzenia.pl (etat) i kalkulatorb2b.pl (B2B na skali i liniowym).
Jak liczy ten kalkulator
Liczy cały rok podatkowy i dzieli go na 12 – tak samo dla obu umów, więc porównanie jest uczciwe.
- Etat: miesiąc po miesiącu, z progiem 32% i limitem składek ZUS, potem rozliczenie roczne (zwrot, wspólne rozliczenie, ulga na dzieci).
- B2B: przychód z faktur minus dni bez faktury (urlop ponad płatne dni, choroba), ZUS, koszty firmowe, składka zdrowotna i podatek – na ryczałcie 12%, liniowym 19% albo skali 12/32% (na skali ze wspólnym rozliczeniem i ulgą na dzieci).
- Miasto nie ma znaczenia dla podatków – ZUS, ryczałt i skala są wszędzie takie same. W Warszawie i Krakowie widełki bywają wyższe niż np. we Wrocławiu, dlatego wpisz kwoty ze swojej oferty zamiast presetu.
- Równoważnik: szuka takiej faktury B2B, przy której na rękę wychodzi tyle samo co na etacie – przy tych samych dniach wolnego.
Ile B2B to Twoje brutto na umowie o pracę? Tabela 2026
Najczęstsze pytanie przy dwóch widełkach w ogłoszeniu brzmi: „ile musiałbym mieć na B2B, żeby wyjść tak samo jak na etacie?”. Tabela odpowiada na nie dla typowych pensji. Kliknij wiersz, żeby wczytać go do kalkulatora i dopasować do siebie.
| UoP brutto / mies. | Na rękę, średnio w roku | = B2B netto (ryczałt 12%) | Na rękę z 50% KUP (koszty autorskie) | = B2B netto z 50% KUP |
|---|---|---|---|---|
| 7 147 zł | 12 066 zł | 7 561 zł | 12 591 zł | |
| 8 489 zł | 13 767 zł | 9 007 zł | 14 424 zł | |
| 10 017 zł | 15 703 zł | 11 177 zł | 17 174 zł | |
| 11 544 zł | 17 640 zł | 13 346 zł | 19 924 zł | |
| 12 562 zł | 18 931 zł | 14 771 zł | 21 731 zł | |
| 13 580 zł | 20 221 zł | 16 010 zł | 23 302 zł | |
| 14 628 zł | 21 550 zł | 17 286 zł | 24 919 zł | |
| 16 355 zł | 23 739 zł | 19 387 zł | 27 582 zł | |
| 18 082 zł | 25 928 zł | 21 282 zł | 30 776 zł | |
| 20 959 zł | 29 575 zł | 24 160 zł | 34 424 zł | |
| 23 837 zł | 34 015 zł | 27 037 zł | 38 072 zł |
Ile B2B netto jest wart etat – od 8 do 50 tys. zł brutto
Kropka to Twoja pensja z kalkulatora. Szara linia przerywana: B2B netto równe brutto – wszystko pod nią oznacza, że etat jest wart mniej niż „ta sama kwota na B2B”. Krzywe liczą się z bieżących ustawień kalkulatora (PPK, dni choroby, ZUS, rodzina), dlatego mogą różnić się od tabeli, która zakłada brak PPK i choroby.
Założenia tabeli: B2B na ryczałcie 12% (dla liniowego i skali przełącz formę w kalkulatorze – przeliczniki niżej liczą się wtedy dla niej; kliknięcie wiersza wczytuje ryczałt 12% bez kosztów), osoba bez partnera i dzieci, bez PPK, bez dni choroby; na B2B pełny ZUS bez dobrowolnego chorobowego i 26 dni urlopu, za które nie wystawiasz faktury (na etacie są płatne). 50% KUP liczone dla 80% pracy twórczej. Jeśli na B2B nie bierzesz wolnego, równoważnik spada – np. dla 24 000 zł brutto z 21 550 do ok. 19 300 zł netto.
Wniosek z tabeli: popularna rada „B2B netto powinno być o 20–40% wyższe niż brutto na etacie” na ryczałcie się nie sprawdza. Przy niskich pensjach B2B faktycznie musi być wyżej (10 000 zł brutto ≈ 12 100 zł netto na B2B), ale już od ok. 15 000 zł brutto równoważnik jest zbliżony do brutto, a powyżej – niższy: 24 000 zł brutto ≈ 21 550 zł netto na B2B. Powód: na etacie od 120 000 zł dochodu płacisz 32% podatku, a ryczałt zostaje na 12%. Ten rachunek odwracają 50% koszty autorskie i wspólne rozliczenie – z 50% KUP równoważnik rośnie o kilkanaście procent (24 000 zł ≈ 24 900 zł zamiast 21 550 zł).
Przeliczniki stawek: zł/h, $/h, €/h i miesięcznie
Oferty B2B podają stawkę raz za godzinę, raz za miesiąc, raz w dolarach rocznie. Tabele przeliczają je na wspólną miarę – fakturę miesięczną, kwotę na rękę i równoważną pensję brutto na etacie.
Skąd 168 godzin: w 2026 r. jest 251 dni roboczych, czyli 2 008 godzin, średnio 167,3 godziny miesięcznie. Pojedyncze miesiące mają od 160 do 184 godzin (styczeń 160, luty 160, marzec 176, kwiecień 168, maj 160, czerwiec 168, lipiec 184, sierpień 160, wrzesień 176, październik 176, listopad 160, grudzień 160), więc przy rozliczeniu godzinowym faktura co miesiąc jest inna – w kalkulatorze przełącz „Faktura w kolejnych miesiącach” na „według godzin w miesiącu”. To wymiar czasu pracy z Kodeksu pracy; kontraktor, który fakturuje każdy dzień roboczy, może mieć 2 024 h, bo święta w sobotę (15.08 i 26.12) nie zabierają mu dnia. Kolumny „na rękę” i „≈ etat brutto” liczą się z bieżących ustawień kalkulatora (w formie wybranej w kalkulatorze; domyślnie: ryczałt 12%, pełny ZUS, 26 dni urlopu, 5 dni choroby, PPK).
Stawka godzinowa w złotych
| Stawka | Faktura / mies. | Rocznie (12 × faktura) | Na rękę / mies. | ≈ etat brutto |
|---|---|---|---|---|
| 13 440 zł | 161 280 zł | 7 995 zł | 11 658 zł | |
| 15 120 zł | 181 440 zł | 9 291 zł | 14 341 zł | |
| 16 800 zł | 201 600 zł | 10 587 zł | 17 029 zł | |
| 18 480 zł | 221 760 zł | 11 883 zł | 19 718 zł | |
| 20 160 zł | 241 920 zł | 13 179 zł | 22 407 zł | |
| 21 840 zł | 262 080 zł | 14 474 zł | 24 909 zł | |
| 23 520 zł | 282 240 zł | 15 770 zł | 27 272 zł | |
| 25 200 zł | 302 400 zł | 17 066 zł | 29 635 zł | |
| – Twoja oferta | 26 880 zł | 322 560 zł | 18 362 zł | 31 998 zł |
| 28 560 zł | 342 720 zł | 19 658 zł | 34 361 zł | |
| 30 240 zł | 362 880 zł | 20 954 zł | 36 724 zł | |
| 31 920 zł | 383 040 zł | 21 625 zł | 37 948 zł | |
| 33 600 zł | 403 200 zł | 22 921 zł | 40 311 zł | |
| 35 280 zł | 423 360 zł | 24 216 zł | 42 674 zł | |
| 36 960 zł | 443 520 zł | 25 512 zł | 45 037 zł | |
| 38 640 zł | 463 680 zł | 26 808 zł | 47 400 zł | |
| 40 320 zł | 483 840 zł | 28 104 zł | 49 763 zł | |
| 42 000 zł | 504 000 zł | 29 400 zł | 52 126 zł |
Kwota miesięczna → stawka godzinowa
| Faktura / mies. | zł/h | $/h | €/h | £/h | CHF/h |
|---|---|---|---|---|---|
| 10 000 zł | 60 zł/h | 15,3 $/h | 13,6 €/h | 11,6 £/h | 12,7 CHF/h |
| 12 000 zł | 71 zł/h | 18,4 $/h | 16,3 €/h | 13,9 £/h | 15,3 CHF/h |
| 14 000 zł | 83 zł/h | 21,4 $/h | 19,1 €/h | 16,2 £/h | 17,8 CHF/h |
| 16 000 zł | 95 zł/h | 24,5 $/h | 21,8 €/h | 18,5 £/h | 20,4 CHF/h |
| 18 000 zł | 107 zł/h | 27,6 $/h | 24,5 €/h | 20,8 £/h | 22,9 CHF/h |
| 20 000 zł | 119 zł/h | 30,6 $/h | 27,2 €/h | 23,1 £/h | 25,5 CHF/h |
| 22 000 zł | 131 zł/h | 33,7 $/h | 30,0 €/h | 25,4 £/h | 28,0 CHF/h |
| 24 000 zł | 143 zł/h | 36,8 $/h | 32,7 €/h | 27,8 £/h | 30,6 CHF/h |
| 26 000 zł | 155 zł/h | 39,8 $/h | 35,4 €/h | 30,1 £/h | 33,1 CHF/h |
| 28 000 zł | 167 zł/h | 42,9 $/h | 38,1 €/h | 32,4 £/h | 35,7 CHF/h |
| 30 000 zł | 179 zł/h | 45,9 $/h | 40,9 €/h | 34,7 £/h | 38,2 CHF/h |
| 32 000 zł | 190 zł/h | 49,0 $/h | 43,6 €/h | 37,0 £/h | 40,8 CHF/h |
| 34 000 zł | 202 zł/h | 52,1 $/h | 46,3 €/h | 39,3 £/h | 43,3 CHF/h |
| 36 000 zł | 214 zł/h | 55,1 $/h | 49,0 €/h | 41,6 £/h | 45,9 CHF/h |
| 38 000 zł | 226 zł/h | 58,2 $/h | 51,8 €/h | 43,9 £/h | 48,4 CHF/h |
| 40 000 zł | 238 zł/h | 61,3 $/h | 54,5 €/h | 46,3 £/h | 51,0 CHF/h |
| 42 000 zł | 250 zł/h | 64,3 $/h | 57,2 €/h | 48,6 £/h | 53,5 CHF/h |
| 44 000 zł | 262 zł/h | 67,4 $/h | 59,9 €/h | 50,9 £/h | 56,1 CHF/h |
| 46 000 zł | 274 zł/h | 70,4 $/h | 62,7 €/h | 53,2 £/h | 58,6 CHF/h |
| 48 000 zł | 286 zł/h | 73,5 $/h | 65,4 €/h | 55,5 £/h | 61,2 CHF/h |
| 50 000 zł | 298 zł/h | 76,6 $/h | 68,1 €/h | 57,8 £/h | 63,7 CHF/h |
Stawki w dolarach i euro
| Stawka | zł/h | Faktura / mies. | Na rękę |
|---|---|---|---|
| 78 zł/h | 13 060 zł | 7 702 zł | |
| 97 zł/h | 16 325 zł | 10 220 zł | |
| 117 zł/h | 19 589 zł | 12 739 zł | |
| 136 zł/h | 22 854 zł | 15 257 zł | |
| 155 zł/h | 26 119 zł | 17 775 zł | |
| 175 zł/h | 29 384 zł | 20 293 zł | |
| 194 zł/h | 32 649 zł | 22 187 zł | |
| 214 zł/h | 35 914 zł | 24 705 zł | |
| 233 zł/h | 39 179 zł | 27 224 zł | |
| 253 zł/h | 42 444 zł | 29 742 zł | |
| 272 zł/h | 45 709 zł | 32 260 zł | |
| 292 zł/h | 48 974 zł | 34 778 zł | |
| 311 zł/h | 52 239 zł | 37 297 zł | |
| 330 zł/h | 55 504 zł | 39 815 zł | |
| 350 zł/h | 58 768 zł | 42 333 zł | |
| 369 zł/h | 62 033 zł | 44 852 zł | |
| 389 zł/h | 65 298 zł | 47 370 zł | |
| 408 zł/h | 68 563 zł | 49 888 zł | |
| 428 zł/h | 71 828 zł | 52 406 zł | |
| 447 zł/h | 75 093 zł | 54 925 zł | |
| 466 zł/h | 78 358 zł | 57 443 zł |
| Stawka | zł/h | Faktura / mies. | Na rękę |
|---|---|---|---|
| 87 zł/h | 14 683 zł | 8 954 zł | |
| 109 zł/h | 18 354 zł | 11 785 zł | |
| 131 zł/h | 22 024 zł | 14 617 zł | |
| 153 zł/h | 25 695 zł | 17 448 zł | |
| 175 zł/h | 29 366 zł | 20 279 zł | |
| 197 zł/h | 33 036 zł | 22 486 zł | |
| 218 zł/h | 36 707 zł | 25 317 zł | |
| 240 zł/h | 40 378 zł | 28 148 zł | |
| 262 zł/h | 44 049 zł | 30 980 zł | |
| 284 zł/h | 47 719 zł | 33 811 zł | |
| 306 zł/h | 51 390 zł | 36 642 zł | |
| 328 zł/h | 55 061 zł | 39 474 zł | |
| 350 zł/h | 58 731 zł | 42 305 zł | |
| 371 zł/h | 62 402 zł | 45 136 zł | |
| 393 zł/h | 66 073 zł | 47 967 zł | |
| 415 zł/h | 69 744 zł | 50 799 zł | |
| 437 zł/h | 73 414 zł | 53 630 zł | |
| 459 zł/h | 77 085 zł | 56 461 zł | |
| 481 zł/h | 80 756 zł | 59 292 zł | |
| 503 zł/h | 84 426 zł | 62 124 zł | |
| 524 zł/h | 88 097 zł | 64 955 zł |
Stawki dzienne
Kontrakty w Niemczech, Wielkiej Brytanii i Szwajcarii często podają stawkę za dzień. Przeliczamy ją przy 8 godzinach i średnio 20,9 dnia roboczego w miesiącu 2026 (2 008 h / 8 / 12). Orientacyjnie: w Wielkiej Brytanii mediana stawki software engineera to ok. £555 za dzień (połowa ofert £463–675, IT Jobs Watch, październik 2026), w krajach DACH ok. 90 €/h, czyli ok. 720 € za dzień (połowa stawek 640–800 €, freelancermap).
| Za dzień | zł/h | Faktura / mies. | Na rękę |
|---|---|---|---|
| 100 zł/h | 16 733 zł | 10 536 zł | |
| 125 zł/h | 20 917 zł | 13 762 zł | |
| 150 zł/h | 25 100 zł | 16 989 zł | |
| 175 zł/h | 29 283 zł | 20 216 zł | |
| 200 zł/h | 33 467 zł | 22 818 zł | |
| 225 zł/h | 37 650 zł | 26 044 zł | |
| 250 zł/h | 41 833 zł | 29 271 zł | |
| 275 zł/h | 46 017 zł | 32 498 zł | |
| 300 zł/h | 50 200 zł | 35 724 zł | |
| 325 zł/h | 54 383 zł | 38 951 zł | |
| 350 zł/h | 58 567 zł | 42 178 zł | |
| 375 zł/h | 62 750 zł | 45 404 zł |
| Za dzień | zł/dzień | zł/h | Faktura / mies. | Na rękę |
|---|---|---|---|---|
| 1 748 zł | 218 zł/h | 36 561 zł | 25 205 zł | |
| 1 966 zł | 246 zł/h | 41 132 zł | 28 730 zł | |
| 2 185 zł | 273 zł/h | 45 702 zł | 32 255 zł | |
| 2 403 zł | 300 zł/h | 50 272 zł | 35 780 zł | |
| 2 622 zł | 328 zł/h | 54 842 zł | 39 305 zł | |
| 2 840 zł | 355 zł/h | 59 412 zł | 42 830 zł | |
| 3 059 zł | 382 zł/h | 63 983 zł | 46 355 zł | |
| 3 277 zł | 410 zł/h | 68 553 zł | 49 880 zł | |
| 3 496 zł | 437 zł/h | 73 123 zł | 53 405 zł | |
| 3 714 zł | 464 zł/h | 77 693 zł | 56 930 zł | |
| 3 933 zł | 492 zł/h | 82 263 zł | 60 455 zł | |
| 4 151 zł | 519 zł/h | 86 834 zł | 63 980 zł | |
| 4 370 zł | 546 zł/h | 91 404 zł | 67 505 zł |
| Za dzień | zł/dzień | zł/h | Faktura / mies. | Na rękę |
|---|---|---|---|---|
| 1 801 zł | 225 zł/h | 37 679 zł | 26 067 zł | |
| 2 059 zł | 257 zł/h | 43 062 zł | 30 218 zł | |
| 2 316 zł | 290 zł/h | 48 444 zł | 34 370 zł | |
| 2 573 zł | 322 zł/h | 53 827 zł | 38 522 zł | |
| 2 831 zł | 354 zł/h | 59 210 zł | 42 674 zł | |
| 3 088 zł | 386 zł/h | 64 592 zł | 46 825 zł | |
| 3 345 zł | 418 zł/h | 69 975 zł | 50 977 zł | |
| 3 603 zł | 450 zł/h | 75 358 zł | 55 129 zł | |
| 3 860 zł | 483 zł/h | 80 740 zł | 59 281 zł |
Etat: pensja miesięczna w przeliczeniu na godzinę
Ogłoszenia na etat podają kwotę miesięczną brutto, oferty B2B – często stawkę godzinową. Tabela pokazuje brutto na godzinę, kwotę na rękę na godzinę faktycznej pracy (bez urlopu i choroby) i fakturę B2B, która daje tyle samo na rękę.
| Brutto / mies. | Brutto / h (168 h) | Na rękę / mies. | Na rękę / h pracy | = faktura B2B |
|---|---|---|---|---|
| 8 000 zł | 48 zł/h | 5 590 zł | 38 zł/h | 10 322 zł |
| 10 000 zł | 60 zł/h | 6 905 zł | 47 zł/h | 12 026 zł |
| 12 000 zł | 71 zł/h | 8 163 zł | 56 zł/h | 13 657 zł |
| 14 000 zł | 83 zł/h | 9 127 zł | 62 zł/h | 14 907 zł |
| 16 000 zł | 95 zł/h | 10 091 zł | 69 zł/h | 16 157 zł |
| 18 000 zł | 107 zł/h | 11 055 zł | 75 zł/h | 17 406 zł |
| 20 000 zł | 119 zł/h | 12 019 zł | 82 zł/h | 18 656 zł |
| 22 000 zł | 131 zł/h | 12 982 zł | 89 zł/h | 19 906 zł |
| 24 000 zł | 143 zł/h | 13 976 zł | 95 zł/h | 21 194 zł |
| 26 000 zł | 155 zł/h | 15 073 zł | 103 zł/h | 22 616 zł |
| 28 000 zł | 167 zł/h | 16 170 zł | 110 zł/h | 24 038 zł |
| 30 000 zł | 179 zł/h | 17 266 zł | 118 zł/h | 25 460 zł |
| 32 000 zł | 190 zł/h | 18 363 zł | 125 zł/h | 26 882 zł |
| 34 000 zł | 202 zł/h | 19 460 zł | 133 zł/h | 28 303 zł |
| 36 000 zł | 214 zł/h | 20 557 zł | 140 zł/h | 30 535 zł |
| 38 000 zł | 226 zł/h | 21 653 zł | 148 zł/h | 31 957 zł |
| 40 000 zł | 238 zł/h | 22 750 zł | 155 zł/h | 33 379 zł |
Roczne widełki z zagranicznych i polskich ofert
Firmy zagraniczne (i część polskich) podają kwotę roczną. Przy zatrudnieniu przez pośrednika (EOR) to najczęściej brutto pracownika – ale bywa też całkowitym kosztem pracodawcy, wtedy brutto jest o ok. 17% niższe (koszt / 1,2048, z PPK / 1,2198; przy wysokich kwotach mniej, bo działa limit składek 30-krotności) – kolumna „kwota = koszt firmy” pokazuje, ile wtedy zostaje na rękę. Jako kontrakt B2B kwota roczna to suma faktur.
| Rocznie | Mies. | Etat na rękę (kwota = brutto) | Etat na rękę (kwota = koszt firmy) | B2B na rękę (suma faktur) |
|---|---|---|---|---|
| $60 tys. | 19 434 zł | 11 746 zł | 10 058 zł | 14 731 zł |
| $80 tys. | 25 912 zł | 15 025 zł | 12 618 zł | 20 432 zł |
| $100 tys. | 32 390 zł | 18 577 zł | 15 630 zł | 25 508 zł |
| $120 tys. | 38 868 zł | 22 129 zł | 18 990 zł | 31 208 zł |
| $140 tys. | 45 346 zł | 25 682 zł | 22 350 zł | 36 909 zł |
| $160 tys. | 51 824 zł | 29 234 zł | 25 710 zł | 42 609 zł |
| $180 tys. | 58 302 zł | 32 786 zł | 29 070 zł | 48 310 zł |
| $200 tys. | 64 780 zł | 36 338 zł | 32 430 zł | 54 011 zł |
| $250 tys. | 80 975 zł | 45 219 zł | 40 830 zł | 68 262 zł |
| €50 tys. | 18 208 zł | 11 155 zł | 9 574 zł | 13 652 zł |
| €60 tys. | 21 850 zł | 12 910 zł | 11 013 zł | 16 857 zł |
| €70 tys. | 25 491 zł | 14 794 zł | 12 451 zł | 20 061 zł |
| €80 tys. | 29 133 zł | 16 791 zł | 13 940 zł | 22 641 zł |
| €90 tys. | 32 774 zł | 18 788 zł | 15 829 zł | 25 846 zł |
| €100 tys. | 36 416 zł | 20 785 zł | 17 718 zł | 29 050 zł |
| €120 tys. | 43 699 zł | 24 778 zł | 21 496 zł | 35 459 zł |
| €150 tys. | 54 624 zł | 30 769 zł | 27 162 zł | 45 073 zł |
| 180 tys. zł | 15 000 zł | 9 609 zł | 8 306 zł | 10 829 zł |
| 220 tys. zł | 18 333 zł | 11 215 zł | 9 623 zł | 13 762 zł |
| 260 tys. zł | 21 667 zł | 12 822 zł | 10 940 zł | 16 696 zł |
| 300 tys. zł | 25 000 zł | 14 524 zł | 12 257 zł | 19 629 zł |
| 340 tys. zł | 28 333 zł | 16 352 zł | 13 574 zł | 21 938 zł |
| 380 tys. zł | 31 667 zł | 18 180 zł | 15 255 zł | 24 871 zł |
| 420 tys. zł | 35 000 zł | 20 008 zł | 16 984 zł | 27 804 zł |
| 480 tys. zł | 40 000 zł | 22 750 zł | 19 577 zł | 32 204 zł |
Dlaczego „brutto na rękę” z kalkulatorów wynagrodzeń wprowadza w błąd
Kalkulatory wynagrodzeń zwykle pokazują netto za jeden miesiąc – styczeń. Przy pensji 24 000 zł brutto to 16 691 zł. Problem w tym, że ta kwota nie utrzyma się do końca roku:
- od czerwca–lipca dochód narastająco przekracza 120 000 zł i zaliczka na podatek rośnie z 12% do 32% – netto spada do ok. 12 600 zł;
- w grudniu po przekroczeniu limitu 282 600 zł znikają składki emerytalna i rentowa – netto lekko rośnie, do ok. 12 960 zł.
Średnio wychodzi ok. 14 600 zł, czyli o 2 000 zł mniej niż „z kalkulatora”. B2B porównujemy z tą średnią, nie ze styczniem – inaczej etat wygląda lepiej, niż jest. Tabela „miesiąc po miesiącu” nad tym tekstem pokazuje dokładnie ten skok – i podobny, mniejszy spadek na B2B, gdy w trakcie roku rośnie składka zdrowotna.
Ile zostaje na B2B na ryczałcie w 2026
Ryczałt to podatek od przychodu, bez kosztów. Programista płaci zwykle 12% (tworzenie oprogramowania); usługi IT niezwiązane z oprogramowaniem (np. wsparcie techniczne) mogą mieć 8,5% – decyduje kod PKWiU, więc potwierdź to z księgową. Na ryczałcie kalkulator przyjmuje 12%. Z faktury odchodzą trzy rzeczy:
- ZUS społeczny
- w 2026 przy pełnym ZUS 1 649,82 zł (bez chorobowego) + 138,47 zł Fundusz Pracy. Dobrowolne chorobowe to kolejne 138,47 zł. Pierwsze 6 miesięcy działalności możesz mieć ulgę na start (tylko zdrowotna), a kolejne 24 – preferencyjny ZUS.
- Składka zdrowotna
- zależy od przychodu w roku: do 60 tys. zł – 498,35 zł, do 300 tys. – 830,58 zł, powyżej 300 tys. – 1 495,04 zł miesięcznie. Połowę zapłaconej składki odejmujesz od przychodu. Próg liczy się narastająco od początku roku (przychód minus składki społeczne, bez Funduszu Pracy), a wyższą składkę płacisz już za miesiąc, w którym go przekroczysz – więc kwota na rękę z B2B spada w ciągu roku. Różnicę za wcześniejsze miesiące dopłacasz w rozliczeniu rocznym (do 20 maja kolejnego roku). Kto prowadził firmę przez cały poprzedni rok, może od stycznia płacić składkę według zeszłorocznego przychodu (art. 81 ust. 2h) – wtedy unika dużej dopłaty, jeśli przychód jest podobny. Przykład przy pełnym ZUS bez chorobowego i bez dni wolnych: faktura 25 000 zł miesięcznie – od marca 830,58 zł i dopłata ok. 664 zł; faktura 30 000 zł – od marca 830,58 zł, od listopada 1 495,04 zł i dopłata ok. 7 300 zł.
- Ryczałt
- 12% od przychodu pomniejszonego o składki społeczne i połowę zdrowotnej.
Przykład: faktura 25 000 zł netto co miesiąc, 26 dni wolnego w roku. Przychód roczny to ok. 269 000 zł, czyli próg zdrowotnej 830,58 zł. Na rękę zostaje średnio ok. 17 350 zł. Ta sama faktura bez dnia wolnego to przychód równo 300 000 zł i ok. 19 600 zł na rękę. Uwaga na próg: liczy się przychód pomniejszony o składki społeczne. Przy pełnym ZUS 300 000 zł przekraczasz dopiero przy ok. 319 800 zł przychodu (ok. 26 650 zł faktury miesięcznie bez dnia wolnego) – wtedy zdrowotna rośnie do 1 495,04 zł, czyli o ok. 8 000 zł rocznie, i faktura tuż ponad progiem daje mniej na rękę niż tuż pod nim.
Składka zdrowotna na ryczałcie a przychód roczny
Co na etacie podnosi kwotę na rękę
Zwykły kalkulator wynagrodzeń pomija kilka rzeczy, które dla programisty potrafią zmienić wynik o kilka tysięcy złotych miesięcznie.
50% koszty autorskie
Jeśli pracodawca uzna część pensji za wynagrodzenie za prawa autorskie do kodu, od tej części koszty wynoszą 50% (limit: 120 000 zł kosztów rocznie). Przy 24 000 zł brutto i 80% pracy twórczej średnia na rękę rośnie z ok. 14 600 do ok. 17 300 zł. To nie jest automat: firma musi to stosować i dokumentować utwory. Zapytaj o to na rozmowie, zanim porównasz oferty.
Wspólne rozliczenie z małżonkiem
Na etacie (skala podatkowa) możesz rozliczyć się z małżonkiem – jeśli do końca roku jesteście małżeństwem ze wspólnością majątkową (także zawartym w trakcie roku) i nikt z was nie miał w tym roku przychodów z działalności na ryczałcie ani na podatku liniowym. Jeśli zarabiacie bardzo różnie, część Twojego dochodu „spada” z 32% do 12%. Przy 24 000 zł brutto i partnerce/partnerze zarabiającym 5 000 zł brutto to ok. 14 000 zł rocznie. Kto w danym roku miał przychód z ryczałtu, nie rozliczy się wspólnie za ten rok. Działalność zawieszona przez cały rok, bez przychodów i kosztów, według interpretacji KIS z lutego 2026 (wydanej dla karty podatkowej) tego nie blokuje.
Ulga na dzieci, ulga dla młodych, PPK
- Ulga na dzieci (1 112,04 zł rocznie na pierwsze i drugie dziecko) – na ryczałcie i liniowym odliczy ją partner/ka albo Ty, ale tylko od dochodów ze skali (np. etatu); na skali – także od dochodu z firmy.
- Ulga dla młodych – do 26. roku życia przychód z etatu do 85 528 zł rocznie jest zwolniony z PIT. Na B2B (w każdej formie) nie działa.
- PPK – odkładasz 2% pensji, pracodawca dokłada 1,5%, państwo 250 zł na start i 240 zł rocznie. Na rękę dostajesz mniej, ale wpłata pracodawcy to dodatkowe pieniądze, których na B2B nie ma. Z PPK możesz zrezygnować deklaracją.
Urlop, L4 i dzieci w złotówkach
Na B2B płacisz za każdy dzień bez pracy. Na etacie te dni są płatne w całości albo w 80%.
- Urlop
- 20 albo 26 dni rocznie. Od 2026 roku lata prowadzenia działalności wliczają się do stażu pracy, więc łatwiej dojść do 26 dni (przysługują po 10 latach stażu, w tym szkoła – studia liczą się jako 8 lat; u prywatnych pracodawców od 1 maja 2026).
- L4
- na etacie 80% pensji. Na B2B zasiłek tylko z dobrowolnym chorobowym i liczony od podstawy składek – przy pełnym ZUS to ok. 3 900 zł brutto miesięcznie, niezależnie od tego, ile fakturujesz, i dopiero po 90 dniach opłacania chorobowego.
- Opieka nad dzieckiem
- chore dziecko do 14 lat albo zdrowe do 8 lat, gdy np. zamknięto żłobek – do 60 dni w roku (zasiłek bierze jedno z rodziców), 80% pensji. Do tego 2 dni (albo 16 godzin) opieki nad dzieckiem do 14 lat z art. 188 KP, płatne w 100%.
- Urlop ojcowski i rodzicielski
- 2 tygodnie ojcowskiego (100%, do pierwszych urodzin dziecka) i 9 tygodni rodzicielskiego zarezerwowanych dla każdego z rodziców (70%, do końca roku, w którym dziecko kończy 6 lat).
Przykład: B2B 25 000 zł netto, 15 dni choroby i opieki nad dzieckiem w roku. Bez chorobowego każdy taki dzień to ok. 1 200 zł mniej na fakturze – razem ok. 15 800 zł mniej na rękę w roku. Na etacie strata za te same dni to 20% pensji. Ustaw pole „Dni choroby i opieki nad dzieckiem” w kalkulatorze – przy małych dzieciach w żłobku 20–30 dni nie jest rzadkością.
Twój rok w dniach roboczych
Kiedy B2B, kiedy umowa o pracę
Krótko: B2B wygrywa przy stawce wyraźnie powyżej równoważnika etatu, małej liczbie dni wolnego i bez małych dzieci; etat – przy 50% kosztach autorskich, wspólnym rozliczeniu z małżonkiem, dzieciach i planach kredytowych. Pełne zestawienie: plusy i minusy.
Płatne dni wolne na B2B poprawiają wynik B2B tak, jakby faktura była wyższa – ale tylko wtedy, gdy są zapisane w umowie. „Wolne płatne poza umową” trudno wyegzekwować. Od 8 lipca 2026 okręgowy inspektor pracy może decyzją przekształcić B2B w etat (z odwołaniem do sądu; firma, która do 8 lipca 2027 sama zawrze umowę o pracę, unika grzywny), jeśli współpraca wygląda jak stosunek pracy – dlatego firmy niechętnie zapisują płatny urlop w kontraktach.
Plusy i minusy: B2B a umowa o pracę
B2B daje więcej gotówki przy wysokiej stawce, ale wszystko, co na etacie jest w cenie – urlop, chorobowe, wypowiedzenie, emerytura – na B2B kupujesz sam albo nie masz wcale. Kolumna B2B opisuje ryczałt; liniowy i skalę porównuje tabela „Formy współpracy”.
| Kryterium | B2B na ryczałcie | Umowa o pracę |
|---|---|---|
| Podatek | + 12% od przychodu, bez progu 32% − brak kwoty wolnej, ulgi na dzieci, ulgi dla młodych i wspólnego rozliczenia | + kwota wolna 30 000 zł, ulgi, wspólne rozliczenie, 50% koszty autorskie − 32% od nadwyżki ponad 120 000 zł dochodu |
| ZUS i emerytura | + stała kwota ok. 1 788 zł/mies. niezależnie od stawki; na start ulga i preferencyjny ZUS − składki od 5 652 zł – niska przyszła emerytura | − ok. 13,7% pensji (do limitu 282 600 zł rocznie) + drugie tyle płaci pracodawca – emerytura liczona od pełnej pensji |
| Składka zdrowotna | + ryczałtowa: 498 / 831 / 1 495 zł, połowa zmniejsza podstawę podatku | − 9% pensji po ZUS, bez odliczenia |
| Urlop | − brak ustawowego; dzień wolny to dzień bez faktury − płatne dni „poza umową” są niewyegzekwowalne, a zapisane w umowie są cechą etatu (fikcyjne B2B) | + 20 lub 26 dni płatnych rocznie; od 1.05.2026 r. także lata prowadzenia działalności liczą się do stażu (szczegóły) |
| Choroba i dzieci | − zasiłek tylko z dobrowolnym chorobowym, ok. 3 900 zł brutto miesięcznie, po 90 dniach − opieka nad dzieckiem i urlop rodzicielski od tej samej niskiej podstawy | + L4 80% pensji, opieka nad chorym dzieckiem do 14 lat (60 dni, 80%), 2 dni opieki płatne w 100% + urlop ojcowski i rodzicielski od pensji |
| Rozstanie | − okres wypowiedzenia z umowy, często 1 miesiąc albo krócej; bez ochrony i odpraw – także po wielu latach (szczegóły) | + wypowiedzenie 2 tygodnie – 3 miesiące, ochrona (np. w ciąży, przed emeryturą), odprawa przy zwolnieniach z przyczyn firmy (od 20 pracowników) |
| Kredyt hipoteczny | − banki zwykle wymagają 12–24 miesięcy historii działalności | + najprostsza ścieżka, zwłaszcza po okresie próbnym |
| Koszty i obowiązki | − księgowość 150–300 zł/mies., VAT, KSeF, ubezpieczenie OC, własny sprzęt | + rozlicza pracodawca; sprzęt od firmy |
| Swoboda | + wielu klientów, projekty poboczne, negocjowana stawka i warunki | − możliwy zakaz konkurencji; dodatkowa praca za zgodą |
| Ryzyko podatkowe | − przeklasyfikowanie na etat (fikcyjne B2B), utrata ryczałtu przy pracy dla byłego pracodawcy, odpowiedzialność za własne rozliczenia | + praktycznie żadne – podatek i składki rozlicza płatnik |
B2B ma sens, gdy…
- stawka jest wyraźnie wyższa niż równoważnik etatu;
- masz kilku klientów albo realną samodzielność (to też chroni przed zarzutem fikcyjnego B2B);
- rzadko chorujesz, nie masz małych dzieci i masz poduszkę finansową na przestoje;
- nie korzystasz ze wspólnego rozliczenia (brak małżonka albo podobne zarobki).
Umowa o pracę ma sens, gdy…
- firma stosuje 50% koszty autorskie;
- rozliczasz się z małżonkiem, który zarabia wyraźnie mniej;
- masz małe dzieci albo planujesz rodzicielstwo;
- planujesz kredyt hipoteczny albo cenisz okres wypowiedzenia;
- masz mniej niż 26 lat (ulga dla młodych).
Bezpieczeństwo: czego B2B nie daje
Kalkulator porównuje pieniądze z roku, w którym wszystko idzie dobrze. Etat daje do tego zabezpieczenia na gorszy rok: wypowiedzenie, odprawę, ochronę przed zwolnieniem, zasiłki od pensji i emeryturę od pensji. Na B2B nie ma ich wcale albo masz tylko tyle, ile zapiszesz w umowie, a i to bez gwarancji, że klient dotrzyma słowa.
| Sytuacja | B2B | Umowa o pracę |
|---|---|---|
| Rozstanie z inicjatywy firmy | tyle, ile w umowie – często 1 miesiąc, bywa 14 dni albo „ze skutkiem natychmiastowym”; bez uzasadnienia i bez odwołania do sądu pracy | okres wypowiedzenia wg stażu u pracodawcy: 2 tygodnie (do 6 mies.), 1 miesiąc (do 3 lat), 3 miesiące (od 3 lat); przyczyna wypowiedzenia musi być podana i prawdziwa, także przy umowie na czas określony (art. 30 i 36 KP) |
| Odprawa | brak – także po 10 latach współpracy z tą samą firmą | przy zwolnieniu z przyczyn firmy (od 20 pracowników, także indywidualnym): 1, 2 albo 3 pensje przy stażu u pracodawcy poniżej 2 lat, 2–8 lat, ponad 8 lat; limit 15 płac minimalnych, w 2026 r. 72 090 zł; odprawa emerytalna 1 pensja |
| Okres wypowiedzenia bez pracy | klient przestaje zlecać pracę – nie ma pracy, nie ma faktury | pracodawca może zwolnić z obowiązku pracy z zachowaniem pensji (art. 36² KP); 2–3 płatne dni na szukanie pracy (art. 37 KP) |
| Ochrona przed zwolnieniem | brak – kontrakt można rozwiązać w ciąży, w trakcie choroby czy rok przed emeryturą | w ciąży, na urlopie macierzyńskim, ojcowskim i rodzicielskim, na wychowawczym, 4 lata przed emeryturą, na urlopie i L4 (art. 177, 186¹, 186⁸, 39, 41 KP) |
| Bez pracy | ten sam zasiłek tylko po 365 dniach (w ciągu 18 miesięcy) opłacania składek i Funduszu Pracy od co najmniej płacy minimalnej – lata na uldze na start i preferencyjnym ZUS się nie liczą | zasiłek dla bezrobotnych po 365 dniach pracy w ciągu 18 miesięcy: od czerwca 2026 r. 1 783,90 zł brutto przez 90 dni, potem 1 400,90 zł (przy stażu 5–20 lat; poniżej 5 lat 80%, ponad 20 lat 120%) |
| Dziecko | od zadeklarowanej podstawy: przy minimalnej ok. 3 975 zł (81,5%); bez dobrowolnego chorobowego – tylko „kosiniakowe” 1 000 zł | zasiłek macierzyński od pensji: przy 20 000 zł brutto ok. 14 065 zł miesięcznie (81,5%) przez cały rok |
| Emerytura | przy minimalnej podstawie 5 652 zł: 1 103 zł miesięcznie – ok. 3,5 raza mniej, niezależnie od stawki | składka emerytalna od pensji: przy 20 000 zł brutto 3 904 zł miesięcznie (połowę płaci pracodawca) |
| Upadłość płatnika | jesteś jednym z wierzycieli; niezapłacone faktury – z VAT, który mogłeś już oddać | Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wypłaca zaległe pensje za maks. 3 miesiące, do wysokości przeciętnego wynagrodzenia |
Co dostajesz przy zwolnieniu z przyczyn firmy
Przykład: przy 20 000 zł brutto i 10 latach w jednej firmie (od 20 pracowników) zwolnienie z przyczyn firmy to 3 miesiące wypowiedzenia (60 000 zł brutto, czasem bez obowiązku pracy) i 3 pensje odprawy (60 000 zł) – razem ok. pół roku pensji. Na B2B przy miesięcznym wypowiedzeniu: faktura za ten miesiąc, bez odprawy – tę lukę może pokryć wyższa gotówka z lat współpracy, jeśli była odkładana.
Nowość 2026: lata na B2B liczą się do stażu
Od 1 maja 2026 r. (w sektorze publicznym od 1 stycznia) do stażu pracy wlicza się okresy prowadzenia działalności i umów zlecenia, potwierdzone zaświadczeniem z ZUS. Liczą się do uprawnień zależnych od stażu, np. 26 zamiast 20 dni urlopu. Jeśli przechodzisz na etat u firmy, dla której pracowałeś na B2B, ten okres liczy się też do stażu u tego pracodawcy (art. 302¹ § 8 KP), czyli do długości wypowiedzenia i wysokości odprawy (wykres wyżej). Okresy trzeba udokumentować zaświadczeniem z ZUS; osoby zatrudnione w dniu wejścia przepisów mają na to 24 miesiące (w sektorze prywatnym do 30.04.2028), przy późniejszym zatrudnieniu ustawa nie wyznacza terminu. Przy przejściu z B2B na etat w tej samej firmie złóż zaświadczenie od razu.
Koniec projektu: wypowiedzenie a koniec kontraktu
W IT współpraca zwykle kończy się razem z projektem albo budżetem, a nie w sądzie. Pracownika chroni wtedy wypowiedzenie i odprawa. Kontraktorowi zostaje okres wypowiedzenia z umowy, zwykle miesiąc, bez odprawy. W 2025 r. pracodawcy zgłosili zwolnienia grupowe ok. 97,6 tys. osób – najwięcej od 2008 r., w tym ok. 52 tys. wypowiedzeń zmieniających w Poczcie Polskiej. Jeśli nie ma poduszki finansowej na 3–6 miesięcy, oszczędność z wyższej stawki kończy się szybciej, niż się wydaje. Policz ją z kalkulatora: różnica „na rękę” z kilku lat to Twoja poduszka, nie dodatkowy dochód.
Planowanie dziecka
Na B2B ciąża nie chroni kontraktu, a zasiłek macierzyński zależy od zadeklarowanej podstawy składek, a nie od faktury. Przy minimalnej podstawie (5 652 zł) to ok. 4 877 zł miesięcznie w wariancie 100% (przez 20 tygodni, potem 70%) albo ok. 3 975 zł przez cały rok w wariancie 81,5%. Na etacie przy 20 000 zł brutto – odpowiednio ok. 17 258 zł i 14 065 zł. Podstawę można podnieść (maks. 23 550 zł miesięcznie, co daje ok. 16 560 zł zasiłku w wariancie 81,5%), ale liczy się średnia z 12 miesięcy, a przy krótszym ubezpieczeniu każdy miesiąc z wyższą składką dodaje tylko 1/12 nadwyżki (art. 48a ustawy zasiłkowej). Podniesienie składki na kilka miesięcy przed porodem niewiele daje, a ZUS sprawdza takie przypadki. Bez dobrowolnego chorobowego zostaje świadczenie rodzicielskie 1 000 zł miesięcznie. Jeśli planujesz dziecko w ciągu 1–2 lat, porównuj oferty z włączonym chorobowym i wyższą podstawą albo rozważ etat.
Zasiłek macierzyński: B2B a etat
Emerytura i niż demograficzny
Na B2B składka emerytalna jest stała i – przy minimalnej podstawie – niska, więc emerytura z ZUS będzie niska niezależnie od stawki (wyższą podstawę można zadeklarować dobrowolnie). To ryzyko rośnie z demografią: w 2025 r. urodziło się ok. 238 tys. dzieci (wstępne dane GUS), o 14 tys. mniej niż rok wcześniej. Według OECD (Pensions at a Glance 2025) przyszła emerytura netto przeciętnie zarabiającego w Polsce to ok. 41% ostatnich zarobków u mężczyzn i ok. 32% u kobiet (w ustawowym wieku emerytalnym: 65 lat mężczyźni, 60 lat kobiety), przy średniej OECD ok. 63%; przy dwukrotności przeciętnej pensji – 37% i 31%. Według prognoz ZUS opisanych przez Interię stopa zastąpienia będzie w kolejnych dekadach dalej spadać. Na etacie emerytura też będzie niska względem pensji, ale liczona od pensji – na B2B od kwoty, która z zarobkami programisty nie ma związku. Różnicę trzeba odkładać samemu (IKE, IKZE, inwestycje); kalkulator pokazuje ją w wykresie długiego horyzontu.
Zapisane na koncie emerytalnym w ZUS
Wypychanie na kontrakt i jednofakturowcy
„Jednofakturowiec” to potoczne określenie osoby na działalności z jednym klientem – często byłym pracodawcą. Szacunki mówią o ok. 130–180 tys. osób w fikcyjnym samozatrudnieniu (Polski Instytut Ekonomiczny, 2022) oraz ok. 160 tys. samozatrudnionych pracujących dla jednego podmiotu (Ministerstwo Finansów, 2019). Wypychanie na kontrakt opłaca się obu stronom w krótkim terminie: firma oszczędza narzut ok. 20% ponad brutto i obowiązki, kontraktor dostaje więcej gotówki. Przy przekształceniu zaległe składki i kary obciążają głównie firmę, kontraktor ryzykuje korekty PIT i VAT – ale brak zabezpieczeń z tabeli wyżej dotyczy tylko jego. Ustawa pozwala PIP, ZUS i KAS wymieniać dane; Główny Inspektor Pracy zapowiada kontrole typowane na tej podstawie od 1.01.2027 r.
Co B2B daje w zamian
- Więcej gotówki – różnica z tabeli, odkładana regularnie, to poduszka na koniec kontraktu, przestój albo dziecko.
- Wyższy limit IKZE: w 2026 r. 16 956 zł dla prowadzących działalność wobec 11 304 zł na etacie – częściowe uzupełnienie niskiej emerytury z ZUS; na ryczałcie wpłaty odlicza się od przychodu (przy 12% to ok. 2 035 zł mniej podatku rocznie).
- Wybór podstawy składek: wyższą podstawę emerytalną i chorobową można zadeklarować dobrowolnie – drożej, ale z wyższym zasiłkiem i emeryturą.
- Kilku klientów zamiast jednego pracodawcy i łatwiejsza zmiana klienta – mniejsze ryzyko utraty całego dochodu naraz i mniejsze ryzyko zarzutu fikcyjnego B2B.
Ryzyka i minusy etatu
Etat też ma koszty – uczciwie:
- Podatek 32% od dochodu ponad 120 000 zł rocznie: przy 20 000 zł brutto od sierpnia, przy 30 000 zł od maja (bez 50% kosztów autorskich). Nie ma ryczałtu, liniowego ani IP Box; odpowiednikiem są 50% koszty autorskie, jeśli firma je stosuje.
- Etat nie chroni przed zwolnieniem, tylko je łagodzi: przy redukcjach z przyczyn firmy pracownik też traci pracę – dostaje tylko wypowiedzenie i odprawę.
- Okres próbny (do 3 miesięcy) i umowy na czas określony (maks. 33 miesiące i 3 umowy) – przez ten czas ochrona jest słabsza.
- Kod należy do pracodawcy z mocy prawa, jeśli powstał w ramach obowiązków; zakaz konkurencji w trakcie pracy może być bezpłatny, po odejściu wymaga odszkodowania min. 25% pensji. Projekty poboczne i dodatkowa praca zależą od umowy.
- Mniej swobody: czas pracy, ewidencja, zatwierdzanie urlopu, praca zdalna na zasadach pracodawcy (przy stałej zdalnej pracodawca pokrywa jej koszty albo płaci ryczałt).
- Mniejsza elastyczność kwoty: podwyżka wymaga negocjacji, a wyższy koszt pracodawcy (ok. +20% do brutto) bywa argumentem przeciw niej.
- FGŚP ma limity: przy upadłości pracodawcy fundusz pokrywa najwyżej 3 zaległe pensje i tylko do przeciętnego wynagrodzenia – przy 25 000 zł brutto ok. 37% pensji.
Formy współpracy w IT – porównanie
Kalkulator liczy umowę o pracę i B2B na ryczałcie, liniowym i skali (zasady ogólne). Pozostałe formy opisuję, żeby było wiadomo, kiedy warto je policzyć z księgową.
| Kryterium | Umowa o pracę | Etat przez pośrednika (EOR) | B2B – ryczałt | B2B – liniowy | B2B – skala | Umowa zlecenie |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Podatek | skala 12/32% | jak umowa o pracę | 12% od przychodu (IT) | 19% od dochodu; IP Box 5% od dochodu z praw autorskich | 12/32% od dochodu; IP Box możliwy | skala 12/32% |
| ZUS | ok. 13,7% pensji + pracodawca | jak umowa o pracę | stały, ok. 1 788 zł | jak ryczałt | jak ryczałt | emerytalne i rentowe; chorobowe dobrowolne; do 26 lat student bez ZUS |
| Zdrowotna | 9% pensji po ZUS | jak umowa o pracę | 498 / 831 / 1 495 zł | 4,9% dochodu (min. 432,54 zł), odliczenie do 14 100 zł | 9% dochodu | 9% |
| Wspólne rozliczenie, ulga na dzieci | tak | tak | nie | nie | tak | tak |
| Koszty | 250 zł/mies.; 50% autorskie | jak umowa o pracę; 50% zależy od pośrednika | nie odliczasz | odliczasz | odliczasz | 20%; 50% przy prawach autorskich |
| Urlop, L4 | płatne | płatne | brak; zasiłki z dobrowolnym chorobowym | jak ryczałt | jak ryczałt | brak urlopu; zasiłki z chorobowym |
| Dla kogo | stabilność, rodzina, kredyt | firmy zagraniczne bez spółki w Polsce (np. Deel, Remote) | wysoka stawka, małe koszty | duże koszty firmowe albo IP Box | niższe dochody, ulgi rodzinne | praca dorywcza, studenci |
IP Box wymaga osobnej, bieżącej ewidencji przychodów i kosztów z każdego prawa autorskiego oraz wskaźnika nexus – dostępny na liniowym lub skali, na ryczałcie niedostępny. Przy liniowym nie ma wspólnego rozliczenia ani ulgi na dzieci od dochodu z firmy.
Fikcyjne B2B – ryzyka, skutki i zależności
Fikcyjne B2B to praca, która w praktyce wygląda jak etat – przełożony, wyznaczone godziny i miejsce, praca osobista, ryzyko po stronie firmy – a formalnie jest kontraktem z działalnością gospodarczą. Od 8 lipca 2026 inspektor pracy może taki kontrakt przekształcić w umowę o pracę bez wcześniejszego procesu (sąd pracy dopiero po odwołaniu), a jego decyzja ma skutki także w podatkach. Główny ciężar finansowy ponosi firma, ale kontraktor też ponosi skutki: w podatku, VAT i niższej kwocie na rękę.
Co zmieniła reforma PIP
Ustawa z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz.U. 2026 poz. 473) obowiązuje od 8 lipca 2026. Sama definicja stosunku pracy w art. 22 Kodeksu pracy się nie zmieniła – zmieniło się to, kto i jak szybko może ją zastosować.
- Kontrola – po skardze, z urzędu albo (zapowiedziane od 2027 r.) na podstawie analizy danych ZUS, KAS i PIP. Może być prowadzona zdalnie.
- Polecenie inspektora: zawrzeć umowę o pracę albo zmienić warunki współpracy. Strony mogą wcześniej zająć stanowisko; liczy się też ich wola, chyba że służy obejściu prawa.
- Decyzja okręgowego inspektora pracy, jeśli polecenie nie zostanie wykonane. Gdy brakuje danych, przyjmuje umowę na czas nieokreślony, pełny etat, siedzibę firmy jako miejsce pracy i płacę minimalną.
- Odwołanie do sądu pracy w ciągu miesiąca. Decyzja staje się wykonalna po upływie tego terminu, a po odwołaniu – z dniem prawomocnego wyroku (wyjątek: rygor natychmiastowej wykonalności dla osób pod szczególną ochroną przed zwolnieniem).
Decyzja działa od dnia jej wydania, a nie wstecz – chyba że firma w trakcie sprawy rozwiąże umowę, pozwoli jej wygasnąć albo odsunie kontraktora od pracy; wtedy datą zawarcia umowy jest dzień rozpoczęcia kontroli. Za przeszłość okręgowy inspektor albo sam kontraktor mogą wytoczyć powództwo o ustalenie stosunku pracy. Wszczęcie postępowania przerywa bieg przedawnienia roszczeń pracowniczych.
Firma, która do 8 lipca 2027 sama zawrze umowę o pracę, uniknie grzywny za wykroczenie z art. 281 Kodeksu pracy – ale nie zaległych składek ani podatków. Grzywny wzrosły do 2 000–60 000 zł (przy recydywie 3 000–90 000 zł), mandat do 5 000 zł. Według danych z połowy września 2026 r. inspektorzy wydali 355 poleceń, z których firmy wykonały 287. Decyzji o przekształceniu nie wydano jeszcze żadnej. Główny Inspektor Pracy wydaje też interpretacje indywidualne (pierwsza dla firmy IT – w sierpniu 2026).
Mapa zależności: jedna decyzja, cztery skutki
Cztery reżimy, cztery testy
Ta sama współpraca jest oceniana w czterech postępowaniach. Kryteria są podobne, ale nie identyczne – a od 2026 r. decyzja z prawa pracy przesądza też o podatkach.
| Kryterium | Prawo pracy | Podatek dochodowy | ZUS | VAT |
|---|---|---|---|---|
| Przepis | art. 22 § 1–1² Kodeksu pracy | art. 5b ust. 1 ustawy o PIT; art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o ryczałcie | ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 83, art. 24) | ustawa o VAT (art. 15, art. 108) |
| Kto decyduje | okręgowy inspektor pracy (decyzja) albo sąd pracy | urząd skarbowy – związany decyzją PIP lub wyrokiem | ZUS własną decyzją; odwołanie do sądu ubezpieczeń | urząd skarbowy |
| Kryteria | kierownictwo, wyznaczone miejsce i czas, praca osobista, wynagrodzenie, ryzyko po stronie firmy; wola stron rozstrzyga tylko przy równowadze cech | art. 5b: łącznie – odpowiedzialność wobec klientów po stronie zleceniodawcy, kierownictwo i wyznaczone miejsce i czas, brak ryzyka gospodarczego; art. 8: usługi dla byłego lub obecnego pracodawcy | jak w prawie pracy | czy była samodzielna działalność gospodarcza |
| Jak daleko wstecz | decyzja – od dnia wydania; wyrok – może wstecz; roszczenia 3 lata | do 5 lat (przedawnienie zobowiązań) | do 5 lat | do 5 lat |
| Główny skutek | umowa o pracę; grzywna dla firmy | PIT według skali; odpowiedzialność płatnika; korekta zeznań | zaległe składki z odsetkami i opłatą dodatkową | korekty faktur albo „puste faktury” – sporne |
Skutki dla Ciebie i dla firmy
| Kiedy | Dla Ciebie (kontraktora) | Dla firmy |
|---|---|---|
| Od decyzji | Umowa o pracę na warunkach z decyzji (do ustalenia, jeśli inspektor przyjął płacę minimalną). Ta sama kwota daje mniej na rękę: skala zamiast 12%, ZUS od pensji – porównaj w kalkulatorze. Zyskujesz urlop, L4, wypowiedzenie i ochronę – zwolnienie z powodu decyzji jest wykroczeniem. | Koszty pracodawcy (ok. 20% składek ponad pensję), ewidencja czasu pracy, BHP, regulaminy. Gorsze traktowanie z powodu decyzji jest wykroczeniem. |
| Wstecz – podatki | Ministerstwo Finansów: PIT trzeba skorygować za okres objęty decyzją (wstecz tylko, gdy liczy się od dnia rozpoczęcia kontroli albo z wyroku sądu); niezależnie urząd skarbowy może badać 5 lat wstecz na podstawie art. 5b ustawy o PIT; za zaliczki odpowiada płatnik, a Ciebie chroni art. 26a Ordynacji do wysokości zaliczek, które powinien był pobrać. Tracisz ryczałt, koszty i ewentualny IP Box. Wspólne rozliczenie po terminie raczej niedostępne. | Odpowiedzialność płatnika za niepobrane zaliczki PIT. VAT: utrata odliczenia z faktur kontraktora – zależnie od przyjętej linii (korekty albo art. 108). |
| Wstecz – składki | Składki z działalności zaliczane na poczet składek pracowniczych. Zapłata części pracowniczej przez firmę nie jest Twoim przychodem. | Zaległe składki do 5 lat, także część pracownicza, z odsetkami i opłatą dodatkową do 100%. |
| Wstecz – prawa pracownicze | Tylko przez sąd (powództwo o ustalenie): ekwiwalent za urlop, nadgodziny – w granicach 3-letniego przedawnienia. | Roszczenia pracownicze z odsetkami; grzywna (chyba że firma sama przekształciła umowę do 8 lipca 2027). |
Najbardziej sporny jest VAT: jedni doradcy uważają, że po przekwalifikowaniu faktury kontraktora stają się „puste” (art. 108 ustawy o VAT – VAT do zapłaty bez korekty, utrata odliczenia u firmy, możliwe sankcje), Ministerstwo Finansów mówi o indywidualnej analizie i fakturach korygujących. To obszar, w którym warto mieć doradcę podatkowego.
Czerwone flagi w IT
Kontrolerzy patrzą na to, jak współpraca wygląda w praktyce, a nie na nazwę umowy. W IT dowodem bywają wiadomości na Slacku, zadania w Jirze i kalendarz – sprawdź się w teście ryzyka.
- stałe godziny (np. 9–17) albo obowiązek bycia online, obowiązkowe codzienne spotkania z poleceniami przełożonego;
- przełożony, który przydziela zadania, ocenia okresowo i zatwierdza wolne;
- obowiązek pracy z biura, rejestracja czasu, listy obecności, potrącenia za spóźnienia;
- płatne „dni wolne” i chorobowe – w umowie albo ustalone ustnie;
- firmowy e-mail, tytuł stanowiska, sprzęt i benefity jak dla pracowników, obowiązek przestrzegania regulaminu pracy;
- zakaz zastępstwa i podwykonawców, zakaz pracy dla innych klientów, lata współpracy z jednym klientem;
- rozliczenie za czas lub stała miesięczna kwota zamiast za rezultat;
- przejście z etatu na B2B w tej samej firmie, na tym samym stanowisku – sygnał dla kontroli i automatyczna utrata ryczałtu (jeśli etat był w tym lub poprzednim roku);
- body leasing, w którym zadania i urlop ustalasz z klientem końcowym – jedna z kancelarii wskazuje, że wtedy faktycznym pracodawcą może zostać klient.
Jak się zabezpieczyć
- Umowa o świadczenie usług z opisem rezultatu (etapy, odbiory, SLA), a nie „stanowiska”; faktura za moduły lub etapy, nie za godziny – albo godziny jako miara, ale z odpowiedzialnością za wynik.
- Odpowiedzialność za błędy po Twojej stronie i ubezpieczenie OC zawodowe.
- Prawo do zastępstwa lub podwykonawcy, samodzielna organizacja pracy i godzin (np. w szerokim oknie), możliwość odmowy zlecenia.
- Własne narzędzia; sprzęt firmy tylko tam, gdzie wymagają tego standardy bezpieczeństwa – i z takim uzasadnieniem.
- Przerwy w świadczeniu usług zamiast „urlopu”, stawka zamiast „pensji”, brak zatwierdzania wolnego przez przełożonego.
- Inni klienci, własna strona, marka – realna działalność, nie tylko faktura.
- Gdy firma proponuje przejście na etat w okresie przejściowym – policz warunki w kalkulatorze i negocjuj brutto, a nie „tę samą kwotę”.
Płatny urlop na B2B – w umowie albo „na gębę”
Płatne dni wolne zapisane w umowie są wygodne, ale to jedna z najczęściej wskazywanych cech etatu. Obiecane ustnie, poza umową, są z kolei niewyegzekwowalne – i dalej działają na niekorzyść, jeśli w praktyce są „zatwierdzane” jak urlop. W kalkulatorze (pole „Płatne dni wolne”) licz je jako 0 albo co najwyżej połowę obiecanych dni; jeśli mają być w umowie, niech będą opisane jako przerwa w świadczeniu usług bez zatwierdzania przez przełożonego.
Test ryzyka: czy Twoje B2B wygląda jak etat?
Orientacyjny test oparty na kryteriach z art. 22 Kodeksu pracy i art. 5b ustawy o PIT. Nie zapisuje odpowiedzi i nie jest poradą prawną – pokazuje, które elementy współpracy podnoszą ryzyko.
Orzecznictwo i interpretacje
- SN, II PK 189/14 (24.06.2015)
- Osoba prowadząca działalność, umowa o świadczenie usług marketingowych – sąd uznał stosunek pracy: podporządkowanie, obowiązek raportowania, praca na ryzyko zatrudniającego.
- SN, II PK 153/14 (22.04.2015)
- O rodzaju umowy decydują cechy przeważające; bez podporządkowania nie ma umowy o pracę.
- SN, II PK 200/13 (25.04.2014)
- Kontrprzykład: mimo nacisku na założenie działalności sąd utrzymał umowę cywilną – przeważyły jej cechy i wola stron.
- KIS, 0114-KDIP3-1.4011.239.2019.2.MJ (4.07.2019)
- Mimo stałych godzin i płatnych dni wolnych fiskus uznał działalność gospodarczą, bo kontraktor ponosił ryzyko i odpowiedzialność wobec klientów.
- Interpretacja GIP dla firmy IT (sierpień 2026)
- Firma IT opisała dwa modele B2B: specjalistów przy projektach i kierowników projektów. Kontraktorzy mogą odmówić zamówienia, a firma nie gwarantuje stałej liczby zleceń ani ciągłości współpracy. GIP nie stwierdził pracowniczego podporządkowania i uznał, że umów nie trzeba przekształcać. Interpretacja dotyczy opisanego modelu – liczy się to, jak współpraca wygląda w praktyce.
- Komunikat Ministerstwa Finansów (lipiec 2026)
- Po decyzji PIP: korekta PIT za okres objęty decyzją, odpowiedzialność płatnika za zaliczki, ochrona podatnika z art. 26a Ordynacji, w VAT – indywidualna analiza i faktury korygujące.
2027 i dalej: co może się zmienić
Kalkulator liczy przepisy na 2026 r. Na 2027 r. część zmian jest już przesądzona (wyższy ZUS, płaca minimalna, KSeF, koniec okresu przejściowego reformy PIP), część to projekt w Sejmie (nowa skala PIT, limit ryczałtu), a część tylko zapowiedź (kwota wolna 60 tys. zł, kontrole PIP typowane z danych ZUS i KAS). Poniżej rozdzielam je według statusu – stan na 6 października 2026 r.
| Zmiana | Status | Co to znaczy |
|---|---|---|
| Wyższy ZUS na B2B | wynika z przepisów; kwotę potwierdzi obwieszczenie w grudniu | podstawa rośnie do ok. 6 020 zł (60% prognozowanego wynagrodzenia 10 033 zł z projektu budżetu): pełny ZUS z Funduszem Pracy ok. 1 905 zł, czyli ok. +116 zł miesięcznie (z chorobowym +125 zł) |
| Płaca minimalna 4 950 zł | rozporządzenie Rady Ministrów z 14.09.2026 | minimalna składka zdrowotna na skali i liniowym 445,50 zł; limit odprawy rośnie do 74 250 zł; składka zdrowotna na ryczałcie zależy od przeciętnej pensji z IV kw. 2026 (znana w styczniu) |
| Limit składek na etacie | wynika z przepisów (projekt budżetu) | 30-krotność rośnie z 282 600 do ok. 300 990 zł rocznie |
| Nowa skala PIT: 12% do 130 tys., 24% do 150 tys., 32% powyżej | rządowy projekt (druk sejmowy nr 3147, 29.09.2026), przed pierwszym czytaniem | etat i B2B na skali płacą mniej: najwyżej 3 600 zł rocznie (300 zł miesięcznie) przy dochodzie od 150 tys. zł; limit 50% kosztów autorskich rośnie ze 120 do 130 tys. zł (do ok. 3 200 zł rocznie więcej); ryczałtu nie dotyczy. Kwota wolna bez zmian (30 tys.). Projekt wiąże nową skalę z wejściem w życie limitu ryczałtu i CIT 22% dla dużych firm |
| Limit ryczałtu 250 tys. € i stawka 17% ponad 300 tys. € | ten sam projekt; uzasadnienie wprost wskazuje unikanie daniny i wyższej składki zdrowotnej | ryczałt tylko przy przychodzie z poprzedniego roku do ok. 1,1 mln zł przy kursie ok. 4,37 zł/€ (dziś 2 mln €); dotyczy faktur powyżej ok. 90 tys. zł miesięcznie – typowego programisty nie |
| Danina solidarnościowa 5% | ten sam projekt | od dochodu ponad 1 mln zł (dziś 4%) |
| Kwota wolna 60 tys. zł | zapowiedź, bez projektu i bez miejsca w budżecie na 2027 | gdyby weszła: ok. +3 600 zł rocznie (300 zł miesięcznie) dla każdej osoby rozliczanej na skali (np. u obojga małżonków na etacie); ryczałtowiec nic |
| Niższa składka zdrowotna dla firm | ustawa z 2025 r. zawetowana; nowego projektu brak | w 2027 r. zasady jak dziś |
| Stawka 15% na ryczałcie dla usług ponad 100 tys. zł bez pracowników | wycofana z projektu (sierpień 2026) | w 2027 r. 12% dla programistów bez zmian |
| KSeF | uchwalone | faktury w KSeF: od 1.04.2026 większość firm, od 1.01.2027 najmniejsi (sprzedaż do 10 tys. zł miesięcznie); od 2027 r. kary |
| Kontrole PIP na podstawie danych ZUS i KAS | zapowiedź Głównego Inspektora Pracy (wrzesień 2026) | od 1.01.2027 kontrole celowane, typowane na podstawie analizy ryzyka z danych ZUS i KAS (w 2026 r. głównie skargi) |
| Koniec okresu przejściowego reformy PIP | uchwalone | do 8.07.2027 firma, która sama przekształci umowy, nie odpowiada za wykroczenie z Kodeksu pracy (zaległe składki i podatki to nie obejmuje); potem pełne sankcje |
| Ustawa o PIP w Trybunale Konstytucyjnym | podpisana 2.04.2026 z zapowiedzią kontroli; wniosek prezydenta złożony w lipcu 2026, bez terminu rozprawy | wyrok może zmienić zasady przekształcania umów |
| Raporty o luce płacowej | projekt ustawy wdrażającej dyrektywę UE 2023/970 | według dyrektywy pierwsze raporty do 7.06.2027 (firmy od 150 pracowników); widełki w ogłoszeniach obowiązują od 24.12.2025 – w rekrutacjach na etat |
| Wybory parlamentarne | jesień 2027 | programy partii na 2027 jeszcze nieznane; przy reformie PIP KO, PSL, Lewica i Polska 2050 głosowały za, PiS się wstrzymało, Konfederacja była przeciw |
Ile dałaby nowa skala PIT i kwota wolna 60 tys. zł
Kierunek: tańszy etat, trudniejsze B2B?
Częściowo tak. Trudniejsze B2B to deklarowany cel: minister pracy mówi wprost o końcu fikcyjnego B2B (i szacuje straty z niego na ponad 2 mld zł rocznie), PIP zapowiada kontrole z danych ZUS i KAS, a projekt podatkowy ogranicza ryczałt najlepiej zarabiającym, uzasadniając to unikaniem daniny i składki zdrowotnej. Ministerstwo Finansów szacuje, że każde 10% fikcyjnych B2B zamienionych na etaty to ok. 212 mln zł rocznie dla finansów publicznych. Tańszy etat – mniej, choć postulat jest w koalicji: Polska 2050 wprost chce zmniejszyć różnicę obciążeń etatu i B2B, a „Solidarność” – je wyrównać. Projekt przesuwa próg 32% (z 120 na 150 tys. zł, z pośrednią stawką 24%), co daje najwyżej 300 zł miesięcznie, a kwota wolna 60 tys. zł pozostaje obietnicą. Nikt w rządzie nie zapowiada niższego ZUS na etacie; klin podatkowy na przeciętnej pensji jest w Polsce zbliżony do średniej OECD (ok. 35%). Z drugiej strony ryczałt 12% dla programisty (przy przychodzie z poprzedniego roku poniżej 250 tys. €) i składki B2B od niskiej podstawy w 2027 r. zostają – B2B drożeje głównie przez rosnący co roku ZUS i ryzyko kontroli, nie przez nowe stawki.
Co to znaczy dla Twojego wyboru
- B2B w 2027 r.: ok. 1 400–1 500 zł rocznie więcej ZUS i wyższa składka zdrowotna (rośnie z przeciętną pensją) – razem ok. 1,5–2,5 tys. zł rocznie mniej na rękę przy tej samej stawce, zależnie od progu przychodu.
- Etat w 2027 r., jeśli przejdzie nowa skala: od ok. 12 tys. zł brutto zysk rośnie, do +300 zł miesięcznie od ok. 15 tys. zł brutto (dochód 150 tys. zł rocznie, bez kosztów autorskich); z kwotą wolną 60 tys. – kolejne +300 zł. Razem to najwyżej kilka procent różnicy, nie zmiana rzędu wielkości.
- Największa zmiana nie jest finansowa: od 2027 r. rośnie szansa, że B2B wyglądające jak etat zostanie sprawdzone. Jeśli Twoje B2B nie przechodzi testu ryzyka, licz oba warianty już teraz.
- Kalkulator zaktualizuję o parametry 2027 r., gdy zostaną ogłoszone (ZUS w grudniu, składka zdrowotna w styczniu) i gdy Sejm uchwali albo odrzuci projekt podatkowy.
Przejście z B2B na etat: co z działalnością
- Zawieszenie działalności
- Zawieszenie (w CEIDG, bezpłatnie) zwalnia z ZUS i składki zdrowotnej. Zawieszaj od pierwszego dnia miesiąca – za miesiąc, w którym firma działała choć jeden dzień, zdrowotna jest należna w całości.
- Działalność bez przychodu przy etacie
- składek społecznych nie płacisz (zbieg tytułów: przy etacie z pensją co najmniej 4 806 zł, czyli płacą minimalną, składki społeczne z firmy są dobrowolne), ale zdrowotna zostaje – na ryczałcie także przy zerowym przychodzie, i to w progu wynikającym z przychodu od początku roku.
- Wspólne rozliczenie
- Za rok, w którym był przychód z ryczałtu, go nie ma. Za kolejny rok wystarczy, że działalność będzie zawieszona przez cały rok, bez przychodów i kosztów (interpretacja KIS z 24.02.2026, sygn. 0115-KDIT2.4011.734.2025.3.ŁS – wydana dla karty podatkowej, logika ta sama). Pewniejsze, choć bardziej kłopotliwe: zamknąć działalność albo zmienić formę opodatkowania na skalę.
- Powrót na B2B do tej samej firmy
- jeśli świadczysz dla byłego lub obecnego pracodawcy usługi odpowiadające pracy z etatu (w tym lub poprzednim roku), tracisz ryczałt dla całej działalności – od dnia takiego przychodu do końca roku. Na liniowym liczy się etat w bieżącym roku, a utrata działa od początku roku (zaliczki trzeba przeliczyć według skali). Przejście z B2B na etat nie jest problemem, o ile po nim nie fakturujesz tej samej firmy.
Skąd reforma PIP: UE, KPO i wcześniejsze próby
Reforma PIP ma źródło w zaleceniach UE i w KPO. Od ponad dekady Unia Europejska wskazuje Polsce nadmierne stosowanie umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia, a uprawnienie inspektorów do przekształcania umów było warunkiem wypłaty części pieniędzy z Krajowego Planu Odbudowy.
- 2012–2015 – zalecenia Rady UE
W zaleceniach dla Polski w ramach semestru europejskiego pojawia się wezwanie do ograniczenia nadmiernego stosowania umów cywilnoprawnych. Uzasadnienie: nadużywanie samozatrudnienia i umów cywilnych pogłębia segmentację rynku pracy i ubóstwo pracujących.
- 2019 – „test przedsiębiorcy”
Ministerstwo Finansów zapowiedziało test dla samozatrudnionych pracujących dla jednego klienta (szacunek: ok. 160 tys. osób). Kto by go nie zdał, płaciłby podatek według skali zamiast liniowego. Po kilku tygodniach rząd wycofał pomysł; minister przedsiębiorczości i technologii Jadwiga Emilewicz mówiła wtedy o samozatrudnieniu jako „pokusie” wynikającej z przedsiębiorczości Polaków.
- 2022 – Polski Ład
Testu nie było. Zamiast niego weszła składka zdrowotna zależna od dochodu i bez odliczenia (dla ryczałtu – progi przychodu), co zmniejszyło przewagę B2B nad etatem.
- 2023 – powrót idei
Magdalena Biejat (Lewica) proponowała wrócić do dyskusji o teście przedsiębiorcy; udawanie firmy przez kogoś, kto w praktyce pracuje jak na etacie, by uniknąć podatków, nazwała oszustwem.
- KPO – kamień milowy A71G
Reforma A4.7 „Ograniczenie segmentacji rynku pracy”: PIP ma przekształcać decyzją nieprawidłowe umowy cywilnoprawne w umowy o pracę, wymieniać dane z ZUS i KAS i kontrolować zdalnie. Od tego zależała wypłata części środków z KPO – według mediów ok. 8–11 mld zł.
- Styczeń – lipiec 2026
W styczniu premier wstrzymał pierwszy projekt; mówił, że nadmierna władza urzędników decydujących o formie zatrudnienia byłaby niszcząca dla wielu firm i mogłaby kosztować miejsca pracy. 4 lutego minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz ogłosiła, że nowa wersja spełnia wymogi KPO i została uzgodniona z Komisją Europejską; w marcu ostrzegała, że weto może kosztować Polskę miliardy z KPO. Sejm uchwalił ustawę 11 marca, prezydent podpisał ją 2 kwietnia, zapowiadając kontrolę następczą w Trybunale Konstytucyjnym; wniosek trafił do Trybunału 21 lipca.
- 8 lipca 2026 – nowe uprawnienia PIP
Polecenie inspektora, potem decyzja okręgowego inspektora pracy z odwołaniem do sądu pracy; firma, która w ciągu 12 miesięcy sama przekształci umowy zawarte przed 8 lipca 2026 r., unika grzywny za wykroczenie (nie zaległych składek i podatków).
Głosy w debacie
- Rząd i inspekcja: minister rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk i ówczesny Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki bronili reformy jako ochrony pracowników; jego następca Janusz Krasoń zapowiada kontrole typowane z danych od 2027 r.
- Związki zawodowe: OPZZ (luty 2026) oceniało okrojony projekt jako gorszy od pierwotnego, ale lepszy niż brak zmian; obawiało się, że przeniesienie sporów do powolnych sądów osłabi nowe uprawnienia. „Solidarność” proponowała inne rozwiązanie: wyrównanie obciążeń etatu i umów niepracowniczych.
- Pracodawcy: Rada Przedsiębiorczości (m.in. Lewiatan, Pracodawcy RP, BCC, ZBP) w sierpniu 2026 r. pisała o „efekcie mrożącym” i domagała się, by o charakterze umowy rozstrzygał przede wszystkim sąd pracy, a firmy działające w dobrej wierze nie były karane.
- Branża IT: SoDA ostrzegała, że reforma zdestabilizuje software house’y – przejście 30 osób z B2B na etat to według jej wyliczeń ok. 1,8 mln zł rocznie kosztów dla średniej firmy.
- Prezydent: Karol Nawrocki podpisał ustawę, ale zarzucał rządowi brak dialogu społecznego i zaskarżył do Trybunału przepisy o przekształcaniu umów i podwyższonych grzywnach.
- Polska 2050: Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz pisała w kwietniu 2026 r., że ograniczanie fikcyjnego B2B przez PIP to leczenie objawów, a trzeba zmniejszyć różnice w obciążeniach między formami zatrudnienia. W maju jej partia postulowała podniesienie drugiego progu PIT ze 120 do 140 tys. zł i „sprawiedliwsze stawki ryczałtu”.
- Głos z sieci: w dyskusjach często pada argument, że B2B wybiera się głównie dla wyższej kwoty netto, bo etat jest mocno opodatkowany. Twórca profilu FinansowyUmysł pisał w 2023 r., że wolałby etat z „normalnymi stawkami podatku”, i wyliczał minusy B2B (brak urlopu i płatnego L4, odpowiedzialność całym majątkiem, niskie świadczenia, brak ochrony przed zwolnieniem). O reformie PIP pisał w kwietniu 2026 r., że prawo idzie w dobrym kierunku, ale inspekcji zabraknie ludzi i budżetu, a na początku października 2026 r. – że deficyty łata się kosztem pracowników na etacie, bez ruszania B2B i ryczałtu.
Tu opisuję stanowiska, a nie je oceniam. Dla kontraktora praktyczny wniosek jest jeden: bez względu na wynik sporu politycznego prawo pozwala dziś inspektorowi przekształcić umowę, która wygląda jak etat (z odwołaniem do sądu pracy) – policz oba warianty przed kontrolą.
Najczęstsze pytania
Czy na B2B przysługuje odprawa i okres wypowiedzenia?
Z ustawy nie – tylko to, co zapisano w umowie, choćby współpraca trwała 10 lat. Na etacie przy zwolnieniu z przyczyn firmy (od 20 pracowników) przysługuje odprawa 1–3 pensji (maks. 72 090 zł w 2026 r.) i wypowiedzenie do 3 miesięcy. Od maja 2026 r. lata na B2B u tej samej firmy liczą się do stażu po przejściu na etat, jeśli udokumentujesz je zaświadczeniem z ZUS.
B2B a ciąża i macierzyński – ile wynosi zasiłek?
Tylko przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym i od zadeklarowanej podstawy: przy minimalnej (5 652 zł) ok. 3 975 zł miesięcznie w wariancie 81,5%. Na etacie przy 20 000 zł brutto ok. 14 065 zł. Podniesienie podstawy tuż przed porodem niewiele daje, bo liczy się średnia z 12 miesięcy. Ciąża nie chroni też kontraktu przed rozwiązaniem.
Ile B2B to 20 000 zł brutto na umowie o pracę?
Przy ryczałcie 12%, pełnym ZUS, bez PPK i bez dni choroby: ok. 17 000 zł faktury netto, jeśli na B2B nie bierzesz wolnego, i ok. 18 900 zł faktury netto, jeśli bierzesz 26 dni niepłatnego urlopu. Z 50% kosztami autorskimi na etacie równoważnik rośnie do ok. 21 700 zł netto.
Ile to jest 24 000 zł brutto na rękę?
W styczniu 16 691 zł, od lipca ok. 12 599 zł, w grudniu 12 957 zł (bez PPK). Średnio w roku ok. 14 600 zł. Część zaliczek wraca w zeznaniu rocznym tylko przy dodatkowych ulgach.
Czy B2B zawsze opłaca się bardziej niż etat?
Nie. Przy tej samej kwocie „na papierze” B2B daje zwykle więcej gotówki, ale etat może wygrać przy 50% kosztach autorskich, wspólnym rozliczeniu z małżonkiem, małych dzieciach i większej liczbie dni wolnego. Porównuj równoważnik z tabeli, a nie same widełki. Kalkulator liczy B2B na ryczałcie, liniowym i skali – bez IP Box.
Ile to 160 zł/h miesięcznie?
Przy 168 godzinach to 26 880 zł faktury netto miesięcznie (rocznie ok. 321 000 zł przy 2 008 godzinach). Na rękę na ryczałcie 12%, przy pełnym ZUS, 26 dniach urlopu i 5 dniach choroby zostaje ok. 18 360 zł miesięcznie – mniej więcej tyle, co na etacie przy ok. 32 000 zł brutto z PPK.
Ile to $50 na godzinę w złotych?
Przy kursie NBP z 6.10.2026 (3,8868 zł) to ok. 194 zł/h, czyli ok. 32 650 zł faktury miesięcznie przy 168 godzinach i ok. 22 190 zł na rękę na ryczałcie 12% (pełny ZUS, 26 dni urlopu, 5 dni choroby). Więcej stawek w przelicznikach.
Ile godzin pracy ma miesiąc w 2026 roku?
Od 160 do 184: styczeń 160, luty 160, marzec 176, kwiecień 168, maj 160, czerwiec 168, lipiec 184, sierpień 160, wrzesień 176, październik 176, listopad 160, grudzień 160 – razem 2 008 godzin, średnio 167,3 miesięcznie. Kontraktor fakturujący każdy dzień roboczy może mieć 2 024 h, bo święta w sobotę nie zabierają mu dnia.
Co się stanie, jeśli inspektor pracy uzna moje B2B za etat?
Najpierw firma dostanie polecenie zawarcia umowy o pracę. Jeśli go nie wykona, okręgowy inspektor wyda decyzję o istnieniu stosunku pracy – działa ona od dnia wydania, nie wstecz (chyba że firma w trakcie sprawy rozwiąże umowę, pozwoli jej wygasnąć albo odsunie kontraktora od pracy – wtedy od dnia rozpoczęcia kontroli), z ZUS i podatkiem jak na etacie. Od decyzji można się odwołać do sądu pracy w ciągu miesiąca; po odwołaniu wykonalna jest dopiero z prawomocnym wyrokiem. Decyzja ma też skutki w podatkach, a ZUS może sam dochodzić składek do 5 lat wstecz – głównie od firmy.
Co zmieni się w B2B i na etacie w 2027 roku?
Pewne: wyższy ZUS na B2B (ok. +116 zł miesięcznie), płaca minimalna 4 950 zł i KSeF dla wszystkich. Zapowiedziane: kontrole PIP typowane z danych ZUS i KAS. W Sejmie: nowa skala PIT (12% do 130 tys., 24% do 150 tys., 32% powyżej – do 300 zł miesięcznie mniej podatku na etacie) i limit ryczałtu 250 tys. € przychodu. Tylko zapowiedź: kwota wolna 60 tys. zł. Ryczałt 12% dla programistów zostaje.
Czy inspektor pracy może przekształcić B2B wstecz?
Decyzja inspektora działa od dnia wydania. Za przeszłość potrzebny jest wyrok sądu pracy w sprawie o ustalenie stosunku pracy (pozew może złożyć inspektor albo kontraktor); roszczenia pracownicze przedawniają się po 3 latach. Niezależnie od tego ZUS i urząd skarbowy mogą badać do 5 lat wstecz.
Czy płatny urlop na B2B jest legalny?
Strony mogą umówić przerwy w świadczeniu usług z zachowaniem wynagrodzenia, ale płatny urlop to typowa cecha stosunku pracy i jeden z argumentów za uznaniem B2B za etat. Obiecany ustnie, poza umową, jest niewyegzekwowalny. W kalkulatorze licz go ostrożnie.
Kiedy skala (zasady ogólne) na B2B się opłaca?
Przy niższych fakturach – dzięki kwocie wolnej, stawce 12% do 120 000 zł dochodu, wspólnemu rozliczeniu i uldze na dzieci. Przy pełnym ZUS, bez kosztów i bez urlopu skala wygrywa z ryczałtem 12% do ok. 12 500 zł faktury u osoby samotnej, do ok. 17 300 zł przy małżonku bez dochodu i do ok. 19 400 zł, gdy do tego jest dwoje dzieci. Koszty firmowe przesuwają te progi wyżej. Kalkulator pokazuje wszystkie trzy formy naraz w Zestawieniu.
Ryczałt czy podatek liniowy dla programisty?
Przy niewielkich kosztach ryczałt 12% wygrywa: przy fakturze 27 000 zł bez kosztów (pełny ZUS, bez urlopu) to ok. 20 760 zł na rękę, na liniowym ok. 19 410 zł, na skali ok. 17 170 zł. Liniowy wyprzedza ryczałt dopiero przy dużych kosztach – przy tej fakturze od ok. 5 900 zł miesięcznie – albo z IP Box 5%, który na ryczałcie nie przysługuje. Na liniowym i ryczałcie nie rozliczysz się wspólnie z małżonkiem – w całym roku, także z etatu. Ulgi na dzieci nie odliczysz od podatku z działalności – tylko od innych dochodów ze skali (np. etatu) albo odlicza ją druga osoba.
Czy praca dla firmy zagranicznej przez Deel albo Remote to umowa o pracę?
W modelu EOR tak: zatrudnia Cię polska spółka pośrednika na zwykłą umowę o pracę, z ZUS, PIT, PPK, urlopem i L4 – kalkulator liczy ją jak etat. Czy pośrednik stosuje 50% koszty autorskie, trzeba zapytać. Uwaga: kwota z ogłoszenia bywa kosztem pracodawcy, a nie brutto.
Czy na ryczałcie mogę rozliczyć się z żoną lub mężem?
Nie za rok, w którym miałeś przychód z ryczałtu (wyjątek: ryczałt z prywatnego najmu). Jeśli działalność jest zawieszona przez cały rok i nie ma w nim przychodów ani kosztów, wspólne rozliczenie powinno być możliwe – tak uznał Dyrektor KIS w lutym 2026 (w interpretacji wydanej dla karty podatkowej). Warunek: małżeństwo ze wspólnością majątkową do końca roku.
Co to są 50% koszty autorskie i czy dostanie je każdy programista?
To podwyższone koszty uzyskania przychodu od części pensji za przeniesienie praw autorskich, do 120 000 zł kosztów rocznie. Stosuje je pracodawca, jeśli praca ma charakter twórczy i jest dokumentowana. Nie każda firma to robi – trzeba zapytać.
Czy na B2B przysługuje płatny urlop i L4?
Z ustawy nie. Płatne dni wolne mogą wynikać tylko z umowy z klientem. Zasiłek chorobowy i opiekuńczy wypłaca ZUS wyłącznie przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym i jest liczony od podstawy składek, a nie od faktury.
Ile kosztuje ZUS na B2B w 2026 roku?
Pełny ZUS: 1 649,82 zł składek społecznych (bez chorobowego) + 138,47 zł Funduszu Pracy, opcjonalnie 138,47 zł chorobowego. Do tego składka zdrowotna na ryczałcie: 498,35 zł, 830,58 zł albo 1 495,04 zł miesięcznie, zależnie od rocznego przychodu; na liniowym 4,9% dochodu, na skali 9% (w obu min. 432,54 zł).
Jaką stawkę ryczałtu ma programista?
Najczęściej 12% (oprogramowanie i większość usług IT, PKWiU m.in. ex 62.01.1, ex 62.02, 62.03.1, ex 62.09.20). Usługi IT niezwiązane z oprogramowaniem (np. wsparcie techniczne) mogą mieć 8,5%. Stawka zależy od klasyfikacji usługi (PKWiU), nie od nazwy stanowiska; na ryczałcie kalkulator przyjmuje 12%.
Czy kalkulator uwzględnia VAT i księgowość?
VAT praktycznie nie zmienia wyniku: fakturujesz netto + VAT i oddajesz VAT (zyskujesz tylko na odliczeniu VAT od zakupów firmowych). Koszty firmowe (księgowość – zwykle 150–300 zł miesięcznie, sprzęt, OC) wpisz w polu „Koszty firmowe / mies.”: na liniowym i skali obniżają podatek i składkę zdrowotną, na ryczałcie tylko gotówkę. Domyślnie 0 zł.
Założenia i źródła
- Umowa o pracę: ZUS pracownika 9,76% + 1,5% (do 282 600 zł) + 2,45%; zdrowotna 9% (nieodliczalna); skala 12/32%, próg 120 000 zł, kwota zmniejszająca 3 600 zł; PPK 2% + 1,5% (wpłata pracodawcy to przychód); ulga dla młodych do 85 528 zł. Wyniki miesięczne zgodne z kalkulatorem wynagrodzenia.pl (24 000 zł: styczeń 16 690,74 zł, grudzień 12 957,05 zł).
- B2B: ryczałt od przychodu po odjęciu składek społecznych i 50% zapłaconej zdrowotnej; pełny ZUS 2026: podstawa 5 652 zł; preferencyjny: podstawa 1 441,80 zł; ulga na start: tylko zdrowotna; zdrowotna wg przeciętnego wynagrodzenia z IV kw. 2025 (9 228,64 zł). Koszty firmowe z pola w kalkulatorze (domyślnie 0); na ryczałcie nie obniżają podatku. Zdrowotna na liniowym i skali: rocznie stawka × dochód roczny, nie mniej niż 12 × 432,54 zł (art. 81 ust. 2b); jeśli miesięczne składki były wyższe, nadpłatę ZUS zwraca na wniosek (albo zalicza na poczet składek).
- Ulga na dzieci: 1 112,04 zł na 1. i 2. dziecko, 2 000,04 zł na 3., 2 700 zł na kolejne; przy jednym dziecku limit dochodów opodatkowanych skalą, liniowym i z kapitałów 112 000 zł – u małżonków łącznie (osoba niebędąca w małżeństwie i niewychowująca samotnie dziecka: 56 000 zł; ryczałt się nie wlicza).
- Dni robocze w 2026: 251 (na B2B do fakturowania jest 253 – różnica ok. 0,8%). Zasiłki i strata za dni choroby – szacunkowo; zasiłki na B2B dopiero po 90 dniach opłacania chorobowego (kalkulator zakłada, że ten okres minął).
- Etat: zakłada złożony PIT-2 (kwota zmniejszająca 300 zł w zaliczkach); bez daniny solidarnościowej (dochód ponad 1 mln zł). B2B: ryczałt 12%, liniowy 19% albo skala 12/32% – na liniowym i skali Fundusz Pracy jest kosztem, składki społeczne pomniejszają dochód, zdrowotna 4,9% albo 9% dochodu po składkach (min. 432,54 zł), na liniowym odliczenie zdrowotnej do 14 100 zł rocznie; na skali wspólne rozliczenie i ulga na dzieci jak na etacie. Bez IP Box. Wyniki dla liniowego i skali zgodne z kalkulatorb2b.pl (27 000 zł: skala 17 174,91 zł, liniowy 19 409 zł). Nie wycenia okresu wypowiedzenia, odpraw ani zasiłku dla bezrobotnych – opisuje je sekcja Bezpieczeństwo.
- Długi horyzont: te same kwoty co roku (bez podwyżek i inflacji); ulga na start i preferencyjny ZUS wygasają po 6 i 24 miesiącach, ulga dla młodych liczona tylko w pierwszym roku.
- Presety: orientacyjne widełki dla JavaScript/TypeScript/fullstack w Polsce w 2026 na podstawie publikacji No Fluff Jobs (górne mediany ofert, wrzesień 2026) i zestawień JobHunt.pl, zaokrąglone. Twoja oferta jest ważniejsza niż preset.
- Źródła:
- Ustawy (ISAP): Kodeks pracy, ustawa o PIT, ustawa o ryczałcie, ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej, ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, ustawa zasiłkowa, ustawa o zwolnieniach grupowych, Ordynacja podatkowa, ustawa o VAT, nowelizacja KP o stażu pracy (2025).
- Podatki, składki, kalkulatory i kursy: ZUS – zasiłek opiekuńczy, składka zdrowotna na ryczałcie 2026, zdrowotna 2026 na skali i liniowym, kalkulatorb2b.pl, limit ulgi na jedno dziecko, nowe uprawnienia PIP, zawieszona działalność a wspólne rozliczenie (KIS 2026), kalkulator wynagrodzenia.pl, kursy NBP, wymiar czasu pracy 2026, IT Jobs Watch – stawki dzienne UK, freelancermap – stawki DACH.
- Fikcyjne B2B i reforma PIP: ustawa o PIP (Dz.U. 2026 poz. 473), komunikat MF – skutki podatkowe decyzji PIP, alert BDO, Grant Thornton – reforma PIP, SN II PK 189/14, SN II PK 153/14, SN II PK 200/13, interpretacja KIS 2019, interpretacja GIP dla IT, dane PIP (wrzesień 2026), VAT – stanowisko ISP Modzelewski.
- Bezpieczeństwo, zasiłki, emerytura: limit odprawy 2026, staż pracy 2026, macierzyński na działalności, zasiłek dla bezrobotnych po działalności, OECD Pensions at a Glance 2025, urodzenia 2025 (GUS), zwolnienia grupowe 2025.
- Debata publiczna: zalecenia Rady UE 2012, KPO A71G, test przedsiębiorcy 2019, powrót testu (2023), Notes from Poland, styczeń 2026, reforma PIP – przegląd (infor), K. Pełczyńska-Nałęcz w RMF FM, podpis prezydenta, stanowisko Rady Przedsiębiorczości, EY – reforma PIP.
- Zmiany od 2027 r.: druk sejmowy nr 3147 (skala PIT, ryczałt), ryczałt 2027 – wycofana stawka 15%, PIP – kontrole od 2027, wniosek do TK, szacunek MF – wpływy z przekształceń, jawność wynagrodzeń – projekt, głosowanie nad ustawą o PIP, minister pracy o fikcyjnym B2B, dyrektywa 2023/970, OPZZ i „Solidarność” o reformie, Główny Inspektor Pracy, limity IKZE 2026.
- Przed decyzją potwierdź szczegóły z księgową.
